| اطلاع رسانی > اخبار >
.: اخبار

گزارش محتوایی هشتمین پیش نشست همایش

هشتمین پیش نشست علمی همایش نقش حکمت اسلامی در انقلاب اسلامی در سطح کرسی علمی ترویجی با همکاری دانشگاه باقرالعلوم باعنوان " حکومت دینی عرفان اسلامی با سخنران: حجت الاسلام دکتر محمدمهدی گرجیان
ناقدان : حجت الاسلام دكتر بهروزى لك وحجت الاسلام دليرنقده اى ودبيرعلمى: حجت الاسلام دكتر جعفريان برگزار شد گزارش محتوایی این پیش نشست .....

 
هشتمین پیش نشست علمی همایش نقش حکمت اسلامی در انقلاب اسلامی در سطح کرسی علمی ترویجی با همکاری دانشگاه باقرالعلوم  با عنوان " حکومت دینی عرفان اسلامی  با سخنران: حجت الاسلام دکتر محمدمهدی گرجیان  و ناقدان : حجت الاسلام دكتر بهروزى لك  وحجت الاسلام دليرنقده اى ودبيرعلمى: حجت الاسلام دكتر جعفريان برگزار شد گزارش محتوایی این نشست  به شرح زیر می باشد .

بسم الله الرحمن الرحیم

سخنان  دبیر محترم دکتر جعفریان - دام عزه 

الحمدلله رب العالمین و السلام و الصلاه علی سیدنا محمد و آله الطیبین الطاهرین

عرض سلام و ادب دارم و  خیر مقدم عرض می كنم خدمت حضار محترم، دانشجویان و اساتید بزرگوار. و خیر مقدم ویژه هم عرض می كنم خدمت استاد گرانقدر جناب حجت الاسلام والمسلمین دكتر گرجیان كه به عنوان استاد نظریه پرداز امروز در خدمتشون خواهیم بود. همچنین اساتید بزرگوار ناقد حجت الاسلام والمسلمین دكتر بهروزی لك، و جناب دكتر دلیل نقده ای.

همچنین قبل از شروع بحث، شهادت مظلومانه بانوی دو عالم حضرت صدیقه طاهره ، فاطمه الزهراء(سلام الله علیها) را خدمت امام زمان ( روحی و ارواحُ العالَمینَ لِترابِ مَقْدَمِهِ الفِداء ) و رهبر معظم انقلاب و تمامی مسلمانان و شیعیان آن حضرت خاصه شما حاضران گرامی تسلیت عرض می نمایم.  همچنین گرامی می داریم ایام الله مبارك دهه فجر و چهلمین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی كه منشأ خیرات و بركات زیادی شد.

همانطور كه مستحضر هستید، در راستای نشست های «نقش حكمت اسلامی در انقلاب اسلامی» در این نشست خدمت جناب استاد گرجیان با موضوع «حاكمیت دینی و عرفان اسلامی» و نقش عرفان در حكومت اسلامی هستیم

مقدمتا برای این كه زمینه را برای استماع دیدگاه جناب استاد گرجیان فراهم كنم به عرض می رسانم :

انقلاب اسلامی ایران به رهبری حضرت امام خمینی قدس سره الشریف سرآغاز حكومت دینی در ایران شد حكومتی كه برخاسته از نگاهی جدیدی به دین صورت می گرفت و سعی داشت از تمام ابعاد دین استفاده كند. یكی از این ابعاد می تواند، بعد نظری و زیربنایی دین یعنی نوع نگاه به خداوند، انسان، و جهان هستی و ارتباط خداوند با انسان و جهان دانست و می توان از آن تعبیر به حكمت نظری كرد. 

با توجه به معانی مختلف و ریشه یابی كلمه حكم و حكمت سه عنصر در آن نهفته است: یكی حالت مانعیت است. چرا كه حكم را در لغت به معنای مانع معنا كردند، دوم ریشه این مانعیت است كه علم یقینی و قطعی است. دست كم سه مرتبه در قرآن كلمه حكم با علم همراه شده است. این هم نشینی حاكی از رابطه ای نزدیك بین حكم و علم است. چیزی كه باعث مانعیت می شود علم یقینی و قطعی است. حكمت در واقع علمی است كه مانعیت ایجاد می كند. سوم حكم به معنای حكم كردن و قضاوت كردن و نسبت دادن امری به امر دیگر نیز هست كه این هم ناشی از همان علم یقینی است. و می توان آن را ارتباط مرتبه علم و عمل دانست. حكیم به كسی گفته می شود كه معارفتش، فعلش و احكامش براساس علم یقینی صورت پذیرد.

از آنجا كه دانش حقیقی و علم حقیقتی نزد خداوند است، حكومت هم از آن خداوند است، ان الحكم الا الله ، و چون این دانش را به انبیاء و اولیائش ارزانی داشته و حكمت حقیقی نیز نزد آنان است وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَیناهُ حُكْماً وَ عِلْما . بنابراین حكومت حقیقی و واقعی باید دست ساخته انبیاء و اولیاء الهی و كسانی كه وارثان واقعی این علم یقینی هستند قرار گیرد.

نكته پایانی این كه عرفان اسلامی در بطن معارف قرآنی و سنت نبوی و ولوی است و اهل معرفت، مشربشان و آبشخور معارفشان، مشرب ختمی است و معارف دینی را با تخلیه نفس از رذایل و تجلی صفات الهیه در وجودشان و منور شدن به نور حق و تبعیت محض از تعالیم دینی یافتند به مرتبه عین الیقینی و حق الیقینی رسیدند و لذا وارث  علوم یقینی هستند. بنابراین به جاست كه ببینیم در میان سخنان آنان چه مباحثی وجوددارد كه می تواند در تشكیل حكومت دینی و به تعبیر مقام معظم رهبری حكومت مردمسالاری دینی در مقابل حكومت لیبرال  دموكراسی غربی ارائه دهد. و همچنین نسبتش با تقریرهای دیگر در فضای متفكران اسلامی، براساس مبانی فقهی ،  حدیثی، كلامی یا فلسفی ارائه می شود چیست؟

بیانات  جناب استاد  حجت الاسلام والمسلمین دكتر گرجیان - دام عزه العالی

عرفان و حكومت دینی

از مهم‌ترین دستاوردهای عرفانی بحث از اسماء و صفات الهی و ظهورات اسمایی و صفاتی حضرت حق است كه به دو قسم كلی ما له الحیطة التامة و ما لایكون كذلك فی الحیطة  و ان كانت أیضا محیطة باكثر الاشیاء (ابن عربی ،ص 66) تقسیم می شوند ، از یك سو اسماء ‌و صفات الهی به امهات اسماء و غیر امهات اسماء تقسیم می شوند كه امهات اسمائیه یك نگاه همان اسماء و صفات كمالیه حقیتی است كه در علم كلام و الهیات بالمعنی الاخص نیز از آن به صفت كمالیه سبعه یاد می شود.

به نگاه دیگر نیز به چهار اسم اول و آخر و ظاهر و باطن تقسیم می شوند. كما این كه از صفات كمالیه و یا همان ائمه سبعه حیات علم اراده و قدرت سمع و كلام بصر یاد نمود و در این اثناء برخی از اهل معرفت عشق را بدان اضافه نمودند (صدرا ج 6، ص 1425)

و به استناد «ما من شیء الا و له هذه الصفات الكمالیة» همه موجودات از این صفات برخوردارند

و از جمله آن اسماء آن گونه كه ابن عربی در انشاء الدوائر آورده است مفاتیح غیب اند كه احدی جز خداوند و آنان كه تجلایت حقانی با هویت ذاتیه‌اش بر آنان (اقطاب و كمل) تجلی شود، كس دیگری بر آن آگاهی ندارند. (عالم الغیب فلایظهر علی غیبه احد الا من ارتضی من رسول ) حق تعالی عالم به غیب است پس خداوند احدی را بر غیب خویش آشنا نخواهد كرد مگر از رسولانی كه آنان جهت این امر راضی باشد. و به تعبیر روایت نبوی (او استاثرت به فی علم غیبك )

از نگاهی دیگر: اسماء به سه قسم اسماء‌الذات اسماء الصفات و اسماء الافعال تقسیم می شوند. برخی از اسماء افعال «لاینقطع حكمها و لایتنهی اثرها ازل الازال و ابد الاباد »مثل اسماء حاكم بر ارواح قدسی و هر آنچه تحت زمان قرار نگیرد و برخی نیز منطقع الاخر و یا منقطع الطرفین هستند

از مقدمات دیگر قابل ذكر تناكح اسمایی است كه تناكح اسماء بعضها ببعض تتولد له منها اسماء اخر  (مقدمه قیصری) همان گونه كه عناصر محدودند و به چهار قسم تقسیم می شوند ولی با هم ارتباط و امتزاج یكدیگر مركبات بسیار زیادی ایجاد می شود كه این مركبات و مزاجات و طبایع خامسه محصول این چهار قسم از عناصرند كه با تركیب كمی و كیفی متعدد شد بر مركبات مختلف تبدیل می شوند.

اسماء نسبت به یكدیگر تشكیل دولت اسمایی می دهند كه براساس احاطه وجودی هر یك در جایگاه مناسب خود قرار می گیرند (مقدمه قیصری ص 66) این دولت اسمایی كه در صقع ربوبی حقانی تشكیل می شود البته براساس جامعیت اسمایی «اوسع وجودا و اتم جمعیه للاسماء و الصفات» بعنوان رئیس اول و حاكم بر غیر اسماء و صفات نقش آفرینی می كند و با عنایت به تخاصم در ملاء الاعلی كه «ما كان لی من علم بالملاء الاعلی اذ تخصمون» ص 57 هر اسمی به مقتضای جلوه گری از حضرت حق و عدم جامعیت اسمایی به نحو تعادلی تنها خود را دیده و ندای انا الحق را سر می دهد.

اینجاست كه رئیس الاسماء و الصفات بعنوان اتم الاسماء  نقش اسم معدّل را ایفا می كند و هر اسمی را در جایگاه خودش نشانده، نقش هر یك را براساس سعه وجودی و بهره مندی از نظام اسماء و صفات به او عطا می نماید و هر كدام مطابق سعه وجودی و شأن خویش جایگاهی را كه به خود اختصاص دادند نقش آفرینی می كنند و این گونه نیست كه اسماء و صفاتی كه شانیت مقامات عالیه را ندارند به اموری كه لیس من شانه گمارده  شوند و تنها با انتساب خداوندی است (نه انتخاب و رای مردم) كه در عالم بالا اتفاق می افتد و یا آن كه بایسته است كه طبق شأن شان ؟ در مراتب بالا نقش آفرینی كنند به امور مادون گمارده شوند. (داستان اسكندر و فتح ایران و مشاوره با ا مشاورین جهت اداره ایران كه كسی پیشنهاد داد علمائیشان را بكش و كتابهایشان را آتش بزن و افراد دون و سفیه را بالا و افراد متفکر را به امر مادونی بگمارد در آن صورت افراد کم بهاء که بالا قرار گرفتند به علت عدم اندیشه فساد می کنند و افراد متفکری که در مادون قرار گرفتند یا  از محلشان فرار و کوچ می کنند و یا سرخورده شده یارای حرکت نخواهند داشت. )

براساس الگوی و نظام اسمایی که حق تعالی براساس آن نظم بی نظیر را برای عالم حاکم نموده براساس آن اسم الله که اتم جمعیت هست را بر تارک اسماء دیگر گذاشته است سپس رحمن و رحیم قل ادعوا الله او ادعو الرحمن،  فله الاسماء الحسنی..

حتی در سعت رسل و انبیاء هم هر کدام که جامعیت اسمایی بیشتری داشتند و تجلی به اسماء الهی در آنها بیشتر بود دعوت و رسالت آنان نیز فراگیر تر و عظیم تر بود

تا جایی که محمد مصطفی ص به علت اوفر جمعیت بودن نسبت به بقیه هم دعوتش همه مکانی است و هم همه زمانی و هم از نظر شرف از بقیه برتر و کامل تر است. که جامع جمیع اسماء و صفات الهی در صقع ربوبی است.

و سعه دعوت هر پیامبر به تناسب وجودی اوست (من جمعت لهذه المراتب الثلاث ... صدرا مشهد خمس7 شاهد اول اشراق ..)

مدعی:  اجرای نظام ولایت فقیه كه ره آورد حضرت امام خمینی ره است، متكی بر این اندیشه است.

فقیه براساس اندیشه امام در كتاب شریف ولایت فقیه و نامه آخرشان به جامعه مدرسین به عنوان منشور روحانیت تنها عالم به فقه حداقلی مصطلح نیست بلكه كسی است كه براساس جامعیت شیعی یاد شده تضلع بایسته را داشته باشد و بر اساس جامعیت مذكور او را ولی خوانند كه «فأما من كان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا لدینه ، مخالفا لهواه مطیعا لامر مولاه فللعوام ان یقلدوه

بدیهی است كه فقیهی كه این صفات را به نحو تام و تمام دارد جامعیتی ویژه را حائز شده است و ولی قرار گرفته است. و از دل این دیدگاه ضرورت حاكمیت دینی نیز خود نمایی می كند تا حداقل اصلاح ساختارهای نظام اجتماعی اتفاق افتد و لذاست كه ابن سینا در نمط 9 اشارات در بحث فلسفه بعثت انبیاء‌می نویسد . لم یكن الانسان بحیث ... حتی استمرت الدعوة الی العدل المقیم لحیاة النوع

و اندیشه دولت اسمایی در عرفان اسلامی در صقع ربوبی مسئله ای بسیار سترگ است كه اندیشمندان و عرفا بدان به غایت نیك پرداختند.

قیصری می گوید: للاسماء دول بحسب ظهوراتها و ظهور احكامها

و این دولت اسمایی نظام باسته تمام هستی از كائنات و مجردات در صقع خلقی و احدیت و واحدیت و اعیان ثابته در صقع ربوبی است و از آنجا كه عوالم ما دوم ما طبق نظام تطابق عوالم رقیقه آن حقیقت از عوالم عالیه است باید نظام حاكم بر آن نیز حتی المقدور به وزان عوالم بالا باشد و از آنجایی كه المیسور لایترك الا بالمعسور و ما لایدرك كله لایترك كله باید در حد وسطع و توانمان برای تحقق موارد ممكن تلاش كنیم

لذا طرح مدلی متناسب با مدل اسمایی و ایجاد زمینه برای تحقق آن مدل عالی و غایی برای این عالم در حد وسع فكری و گنجایش دنیا می تواند مدل نوآمد و شایسته و بایسته ای جهت حاكمیت دینی باشد تا صرفا جهت ایجاد حكومت دینی از مدل آن پیروی نگردد.

در آن صورت می توان گفت نظام ولایت فقیه و لوازم و جوانب آن می تواند تفسیری از آن نظام شایسته باشد كه تكمیل آن در مرحله تئوری .... بایسته می تواند بسیاری از نقایص موجود را برطرف كند.

بر این اساس آراء مردم صرفا جهت مقبولیت و اقبال عمومی بوده و نظام حاكمیت بر پایه جامعیت اسمایی به نحو الاعلی فالاعلی اجرا گردد.

و در صورت تحقق آن در مرحله اثبات مطابق با مقام ثبوت بحد الطاقة البشریه فهم صحیح از این جمله امام امت خمینی كبیر كه سعه ولایت و حاكمیت ولی فقیه را به مثل سعه ولایت انبیاست آسان و سهل خواهد بود.

و طرح ولایت مطلقه مطلقه آنچنان سخت جلوه نخواهد كرد ولی اگر به ولایت فقهی (فقه حداقلی) اكتفاء شود و گاه در امور حسبیه تنها و و مشابه آن باقی بماند و یا نگاه كلامی صرف و حداقلی بدان شود نمی توان به ولایت مطلقه فقیه ملتزم شد و ادعا آن است كه ولایت عرفانی كه متكی بر جامعیت آسمانی است توان اجراء حاكمیت دینی را داشته براحتی می تواند هر روز جهت تحقق آرمان های اصیلی آن گامهای عملی تر و شایسته تر و با مطابقت بیشتری با نظام اسمایی حقانی در عوالم عالم را ارائه نمود.

در آن صورت دیگر نگاه به لیبرال دموكراسی و امور مشابه كاسته شده از التقاط و الگوگیری ناشایست جلوگیری شده افراد ضعیف با عدم توانایی و با ارتباطات و روابط ناشایست و نظام حزبی و خانوادگی بر جامعه به نام دین حاكم نخواهند بود. و ضوابط بر روابط حاكم بوده ، فساد و تبعیض از آن كاسته شده و یا رخت بر می بندد.

 

 

 



بازگشت1397/11/24
نظرات کاربران
تاييديه : تشخيص عامل غير انساني    
توجه : نظر شما پس از تایید مدیر سایت در سایت نمایش داده می شود !